(TP.HCM) – Sáng ngày 05/02/2026, tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB), Ban Chính sách Chiến lược Trung ương đã phối hợp cùng UBND Thành phố HCM (Sở Khoa học và Công nghệ) tổ chức Tọa đàm khoa học cấp cao với chủ đề mang tính sinh tồn: “Chuyển đổi mô hình phát triển của TP.HCM sang mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi TP.HCM vừa bước qua cột mốc sáp nhập lịch sử (với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu) và vận hành mô hình chính quyền hai cấp từ giữa năm 2025. Trước áp lực phải đạt mức tăng trưởng kinh tế hai con số (trên 10%) trong giai đoạn 2026-2030 để tránh bẫy thu nhập trung bình, Tọa đàm đã trở thành “hội nghị Diên Hồng” về kinh tế và công nghệ.
Bối cảnh đặc biệt và Thành phần tham dự:
Tọa đàm thu hút sự tham gia của các lãnh đạo cấp cao và chuyên gia đầu ngành. Về phía Trung ương có ông Nguyễn Hải Minh – Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp, Ban Chính sách chiến lược Trung ương. Về phía Thành phố có sự chủ trì của Lãnh đạo UBND TP.HCM và Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đình Thắng
Đặc biệt, sự kiện quy tụ “bộ não” tinh hoa của giới trí thức và doanh nghiệp như: TS. Trần Du Lịch (Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ Quốc gia), PGS.TS Nguyễn Văn Hiếu (Chủ tịch Hội Công nghệ Vi mạch Bán dẫn), TS. Trần Quý (Phó chủ tịch Hội Hỗ trợ Phát Triển Kinh tế Miền Núi Việt Nam, Viện trưởng Viện Phát Triển Kinh Tế Số Việt Nam) cùng các chuyên gia từ Đại học Y Dược, Đại học Tài chính Marketing và các Viện nghiên cứu Phát Triển TP. HCM
Những hiến kế đột phá: Từ “Tư duy quản lý” sang “Kiến tạo phát triển”:
Mở đầu phiên đề dẫn, TS. Trần Du Lịch đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ: Việc chuyển đổi mô hình không còn là sự lựa chọn mà là mệnh lệnh “Now or Never” (bây giờ hoặc không bao giờ). Ông chỉ ra 5 điểm nghẽn cốt tử (quy hoạch, hạ tầng, vốn, thể chế, nhân lực) và đề xuất TP.HCM phải tận dụng Nghị quyết 98 và 260 để trở thành “thánh địa” của cơ chế thử nghiệm (Sandbox). Ông nhấn mạnh giải pháp thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với vốn mồi của Nhà nước để kích hoạt hệ sinh thái khởi nghiệp.
Các tham luận chuyên đề sau đó đã vẽ nên bức tranh 5 trụ cột phát triển mới:
1. Công nghiệp Vi mạch: PGS.TS Nguyễn Văn Hiếu đề xuất chiến lược “Lab-to-Fab”, chuyển từ gia công sang làm chủ thiết kế và đóng gói chip, với sự ra đời của Liên minh ARTSeMi.
2. Tài chính: ThS. Nguyễn Trúc Vân kiến nghị xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (VIFC) gắn liền với Fintech và Tài chính Xanh, thí điểm token hóa tài sản thực.
3. Logistic: PGS.TS Huỳnh Thị Thu Sương đưa ra mô hình Khu thương mại tự do (FTZ) kết nối Cảng Cần Giờ – Sân bay Long Thành.
4. Y tế: GS.TS.BS Phạm Lê An định vị TP.HCM là “Health Hub” của ASEAN với hồ sơ sức khỏe điện tử liên thông và du lịch y tế.
Dấu ấn Văn hóa số: Góc nhìn từ đại diện VAMEDA – TS. Trần Quý
Một điểm nhấn quan trọng và mang tính gợi mở lớn tại Tọa đàm đến từ phần trình bày của TS. Trần Quý – Viện trưởng Viện Phát triển Kinh tế Số Việt Nam (VIDE), Phó chủ tịch Hội Hỗ trợ Phát Triển Kinh Tế Miền Núi Việt Nam (VAMEDA).
Thay vì tiếp cận văn hóa theo hướng bảo tồn truyền thống đơn thuần, TS. Trần Quý đã đưa ra khái niệm “Công nghiệp Văn hóa số”. Ông nhận định: “Văn hóa không chỉ là tiêu dùng ngân sách, mà nếu biết kết hợp với công nghệ, nó sẽ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp trực tiếp vào GRDP”.
Đứng trên vai trò lãnh đạo của cả Viện Phát Triển Kinh tế số Việt Nam và Hội hỗ trợ Phát triên kinh tế miền núi Việt Nam (VAMEDA), TS. Trần Quý có góc nhìn bao trùm từ công nghệ cao đến tác động xã hội. Ông đề xuất các giải pháp liên quan đến nền kinh tế on-chain cụ thể:
Số hóa di sản (Digital Heritage): Xây dựng bản đồ số 3D cho các di tích lịch sử, kiến trúc Sài Gòn xưa, tạo dữ liệu nền tảng cho các ngành sáng tạo.
Du lịch thực tế ảo (Metaverse Tourism): Ứng dụng VR/AR để tái hiện không gian văn hóa, cho phép du khách trải nghiệm “du lịch không giới hạn” về không gian và thời gian.
Kinh tế tài sản số: Thí điểm ứng dụng Blockchain/NFT để định danh và giao dịch các tài sản văn hóa, nghệ thuật, biến di sản thành tài sản có tính thanh khoản.
Để chuẩn bị cho các đề xuất này, Viện Phát triển Kinh Tế Số Việt Nam cũng đã chuẩn bị giải pháp Nền tảng Tài sản số MetaDAP sẵn sàng phục vụ khi TP. HCM yêu cầu
Ý kiến của TS. Trần Quý đã nhận được sự đồng thuận cao, đặc biệt là sự chia sẻ từ ông Nguyễn Hải Minh (Ban Chính sách chiến lược TW) về việc cần phát triển song hành cả công nghiệp sản xuất thiết bị phần cứng (kính VR, cảm biến) để hỗ trợ cho hệ sinh thái văn hóa số này.
Kết thúc Tọa đàm, các đại biểu thống nhất rằng TP.HCM đang đứng trước cơ hội “ngàn năm có một”. Đại diện TP. HCM khẳng định sẽ tiếp thu các ý kiến để xây dựng “Chương trình chuyển đổi mô hình phát triển” trình UBND Thành phố và Trung ương.
Ý nghĩa lớn nhất của Tọa đàm không chỉ nằm ở các giải pháp kỹ thuật, mà ở sự đồng thuận về tư duy: Chấp nhận rủi ro, dám thử nghiệm cái mới (Sandbox) và đặt Doanh nghiệp – Viện trường vào trung tâm của sự phát triển. TP.HCM được định vị không chỉ là đầu tàu kinh tế mà sẽ là “Phòng thí nghiệm thể chế” để tìm ra công thức tăng trưởng mới cho cả nước trong kỷ nguyên số.
—
Tổng hợp: Bùi Thị Hồng Nga
*Theo thông tin từ Tọa đàm Khoa học TP.HCM, tháng 02/2026.*